Om Maalet.

 

 

(Syndfjordsk Maalføre).

   

Tak ska du ha, Ola Vik, fyre Stykkje, du skreiv i Fedraheimen No. 78 iaar! Da va so da ve skreve uto mit eie Hjærte, fyre eg he skjøl røynt netop da same so du. Eg va i min Ungdom Almueskulelærar paa Landsbygden i 17 Aar. Daa fik eg ogso erfare, kor traut da gjek te faa Bonna te aa lære i da danske Maal, so dei ikkje forsto. Præsten sa, at eg maatte forklara alt, kva Bonna las, so dei ikkje vænde seg te taankelaus Læsna, og eg syntes sjølv, at da maatte so vere; men dar vart Karatak – kan du tru? - Au! eg faar kjenne da paa Nervo mine 40 a 50 Aar darette, kor eg balte. Bonna forsto ikkje so simple Or so ”Sne, Brød, Bud” o. s. b. fyre eg paa deira eie Morsmaal maatte seie dei da, og legje da ut fyre dei; kort: og maatte lære dei da danske Bogmaal paa same Ti, so dei skulde lære sine andre Skulekundskaper. Men kor sent gjek vel ikkje da? – og so turt og livlaust! - endaa baade eg og Bonna heldest brugte vort eie Morsmaal so mykje so me kunde. Sia va eg Lærar fyre Bon, so fra si fyrste Ti hadde snakka og lært da danske Maal, so sit Morsmaal, - og neimen om eg brugte meire end den halve Ti te faa dei te aa lære da samme so hine, skjønt dei havde ikkje meire Gaave dei sidste elde dei fyrste.

  

Eg ha snakke me ei Mængde Lærara om ditte, men he aldri treft en einaste paa Landsbøygden, so inkje va einige me meg; men en taa dei mente daa, at da maatte rettast paa den Maate, at me ogso maatte lære Bonna te aa snakke dansk Maal!– Daa eg hørde slikt, so kjinka eg bære paa Haue og tagde stil.

 

Eg tvila ikkje paa, at Almueskulelærarne og Folkehøgskularne verte dei bedste te aa hjælpe paa Maalsakja; aa Skam faa dei, so gaar aa surmula aa inkje fyr Alvor vil støtte dei! Skaf os Læse- og Lærebøker paa Maalet i Skularne! og de ska faa skjaa et anna Liv, og at Bonna lære og utviklast dobbelt snart mot no.       

      

Bakke 12-12-86.

 

O. M. Bakke.

 

 


Frå Fedraheimen 22.01.1887
Elektronisk utgåve 2007 ved Norsk Ordbok 2014 og Nynorsk kultursentrum