Ei vinterreise

(Roman, 2001, utdrag)

Sove kan ein gjere når ein ligg i grava og ikkje har anna å ta seg til. Eg ser opp mot den bleikmørke himmelen. Var det eg som tenkte dette? Så ulikt meg. Lyktestolpane kjem nærmare, men verkar framande, og eg ser at det tar til å mørkne, over skog og mark, over hei og bekkefar. Eg er kald på føtene og veit ikkje heilt kva som kan bli min kvilestad for natta. Før i tida, i nådedagane, var det ikkje noko vanskeleg, då stod det alltid ei dør open for meg, ein kaffikjel blei sett på, koppar kom på bordet, og mens kaffien kokte opp, blei senga reidd opp med det kvitaste lin. Det var ein god varme i huset, og det var i nestekjærleikens tid. Det skulle no berre mangle om ikkje eg skulle få meg kaffi og seng for natta. Slik var tidas refreng den gongen. Slik er det ikkje lenger, eller — eg veit ikkje eigentleg korleis det er. Tida har gått, og eg har sikkert ikkje følgt skikkeleg med. Det er vel slik. Husa langs vegen er stille og ettertenksame, og ein veit ikkje om alle panelomnar er tende. Herrens fuglar er ikkje å sjå, og eg er kald på føtene, endå skorne mine har gjort teneste så mang ein vinter, og burde ikkje nokon trø litt på bremsen no, nokon med ein varm bil i mørket, nokon som ville kjenne meg att og seie at
    — Det var då som faen!
    Nokon har bremsa opp og rulla ned vindauget, og eg ser inn i dette ansiktet, så fjernt frå alt mitt og likevel med noko kjent over seg, frå tider som var, før alt blei mørke.

    - Nei, no gir eg meg ende over. Er det ikkje sjølvaste Lindemann som er på gamle trakter! Det er faen meg toppen. Er du komen for å frelse oss? Set deg inn, for helvete.

    Eg går rundt bilen, og idet eg opnar døra og set meg inn, hugsar eg kva han heiter, endå vi nok har vanka i forskjellige krinsar dei siste tretti åra: Tomas i Dalen. Tomas, dåranes konge. Her er han i sin gamle Mercedes og tar meg inn i varmen.

    - No? seier han. - Kor har den karen tenkt seg på ein kveld som denne? Er det ikkje for jævlig kaldt å gå og traske langs vegane? Men du ser vel gjerne på dei som Herrens vegar, og dei skal etter det eg har høyrt vere uransakelege, og då er det vel på ein måte greitt?

    - Eg ser bort på han. Det er kanskje ikkje så mykje att av den gamle Tomas, i den grad eg hugsar korleis han var. Til gjengjeld er det rikeleg av den nye. Han er tynn i håret og har smurt eit eller anna i det som er att av det. Han er bygderund i kjakane og ikkje heilt nybarbert — og har han lenger noko å oppnå med å vere det -, underleppa vrir litt på seg, slik ho alltid har gjort, han har ei nervøs rykning ved venstre auge, kroppen har lagt seg ut og ber preg av menneskelege laster, og han har pressa seg inn i ei kort skinnjakke som verkar noko for trong til han. No set han ein solid vinterstøvel på gasspedalen.

    - Eg har ikkje sett nokon plakat om at det skal vere møte her, seier han. — Og eg bruker no å følgje med i det som skjer. Ikkje det at det interesserer meg stort sett, men eg tenkjer som så at den dagen eg sluttar å følgje med, då er det jamt slutt.

    - Det er ikkje noko møte, seier eg. — Ikkje noko anna heller. Eg er her i anna ærend.

    Han slår av på farten og ser på meg.

    - Anna ærend, seier han. - Det kan eg like. No gjer du meg faktisk litt nysgjerrig, og det er meir enn eg trudde at denne dagen skulle gi meg. No får du fortelje, då. No får du leggje ut om dette ærendet ditt. Det gjer alltid godt å høyre på folk med ordet i si makt. Og om det så er slik at du føler at du må seie litt om Gud og Jesus slik innimellom, så skal eg heller tåle det. Men hovudsaka er at eg får vite noko nytt. Du gamle Lindemann, du er meg ein fin ein. Går og subbar langs vegen og driv på.

    - Eg kjenner den gode varmen i bilen. Eg ser på dei rake lyktestolpane og på den mørke vegen og kjenner at det kanskje ikkje finst nokon annan stad det gir større meining å vere nett no. Her på eit bilsete, saman med Tomas i Dalen.

    Han set på bilradioen og eit lite lykketroll svingar på seg i ei snor frå spegelen. Nett eit slikt lykketroll som eg hugsar ho alltid hadde i veska si, i lykketrolla si tid, før Israels folk vende seg frå Herren og profetane.

    - Du hugsar ho Johanna, seier eg.

 


Frå Ragnar Hovland: Ei vinterreise. Det Norsk Samlaget 2001. Side 7-9. Publisert med løyve frå forfattar og forlag. Elektronisk utgåve ved Nynorsk kultursentrum 2011.© Anna publisering eller offentleg bruk kan berre gjerast med løyve frå forfattar og forlag.